Er zijn drie manieren om een foto op een grafsteen te zetten: een medaillon van porselein of geëmailleerd keramiek, gelijmd of geschroefd op de steen; een foto die met een laser wordt gegraveerd in een granieten plaatje of in de steen zelf; of een QR-code die naar een pagina met veel foto's leidt. Het medaillon en de gravure laat u meestal door de steenhouwer aanbrengen; een QR-sticker plakt u zelf. Elke wijziging aan een grafmonument valt onder het reglement van de begraafplaats: vraag het de beheerder voordat u iets laat plaatsen.
Dezelfde drie mogelijkheden gelden voor de afsluitplaat van een urnennis of een gedenksteen bij een urn.
Het porseleinen medaillon
Dit is de klassieke vorm: een foto die in het email is ingebrand, ovaal of rechthoekig, vaak in een lijstje van messing of brons.
- Het resultaat: in kleur of zwart-wit, trouw aan de oorspronkelijke foto.
- Het aanbrengen: gelijmd of geschroefd, door de steenhouwer of door uzelf — zie verderop, bij 'Hoe bevestigt u een foto op een grafsteen?'.
- De beperking: één foto, en een voorwerp dat uitsteekt. Een slecht bevestigd medaillon kan worden losgetrokken of eraf vallen door de vorst.
De gelaserde foto
De laser graveert het portret rechtstreeks in het graniet, meestal in zwarte steen waarop de lijnen lichtgrijs uitkomen, of in een losse plaat die daarna op het monument wordt bevestigd.
- Het resultaat: in grijstinten, bijna als een tekening. Een foto met veel contrast en een goed belicht gezicht geeft het beste resultaat.
- Het aanbrengen: in de werkplaats, door de steenhouwer. Wie de steen zelf wil laten graveren, moet hem laten weghalen; een losse plaat laat het monument met rust.
- De beperking: het is definitief. Wat gegraveerd is, valt niet te verbeteren, en lichte steen geeft een portret slecht weer.
Vaak is dit ook het moment om de tekst op de steen aan te vullen: zie een naam bijschrijven op een grafsteen en tekst op een grafsteen.
De QR-code
In plaats van een foto zit er een klein vierkant op de steen, gegraveerd of geplakt. Wie het met een telefoon scant, komt op een pagina met tientallen foto's, video's, teksten en berichten van naasten.
- Het resultaat: op het graf een onopvallend patroon, zonder gezicht. Alles gebeurt op het scherm.
- Het aanbrengen: een sticker plakt u zelf in een paar minuten; een gegraveerd plaatje gaat via de steenhouwer.
- De beperking: zonder telefoon ziet u niets, en de pagina moet online blijven. De vraag hoe lang speelt sterker dan bij een ingebrande foto.
Hoe en waar u hem plakt, staat in een QR-code op een grafsteen, en voor een urn in een QR-code op een urn.
Wat kost een foto op een grafsteen?
De prijzen verschillen per maker, per formaat en per afwerking. Als grootteorde:
| Oplossing | Grootteorde |
|---|---|
| Porseleinen medaillon, ovaal | enkele tientallen euro tot rond de honderd |
| Granieten plaatje met gelaserd portret | enkele tientallen tot ruim honderd euro, naar formaat |
| Portret gegraveerd in de steen zelf | offerte van de steenhouwer |
| QR-sticker | bij forevr vanaf € 19, drie stickers |
Een medaillon in kleur kost meer dan in zwart-wit, en het lijstje (goudrand, sierrand) telt mee. Een gravure in de steen zelf gaat op offerte: vaak moet de steen worden weggehaald, en dat transport weegt zwaar. Laat de steenhouwer het aanbrengen, dan rekent hij dat ook. Vraag altijd een schriftelijke prijs vóór u bestelt.
Hoe bevestigt u een foto op een grafsteen?
Een medaillon zit op twee manieren vast:
- Gelijmd, met een speciale steenlijm (meestal meegeleverd of aangeraden door de maker), op een schoon, droog en vlak oppervlak, bij zacht weer en niet bij vorst. U houdt het medaillon op zijn plaats zolang de handleiding aangeeft.
- Geschroefd of verankerd, op een houder die in de steen wordt geboord: dat is werk voor de steenhouwer, en de stevigste bevestiging tegen diefstal en vorst.
Een gegraveerde plaat staat op pootjes voor de steen of wordt plat gelijmd; een QR-sticker plakt u als een gewone sticker, op een schoongemaakte steen.
Tegen zon, regen en vorst
Geen van de drie gaat eeuwig mee, en geen enkele levensduur die een maker belooft, valt te controleren voordat er tientallen jaren voorbij zijn. Drie adviezen gelden voor alle drie:
- Kies een plek in de halfschaduw als de steen dat toelaat: vol op het zuiden slijt alles sneller.
- Gebruik geen schurende middelen bij het schoonmaken: een zachte spons en water zijn genoeg. Zie een grafsteen schoonmaken.
- Bewaar het originele bestand van de foto: een gebroken medaillon laat u opnieuw maken, een verloren bestand niet.
De foto kiezen
Een scherpe foto, recht van voren of half opzij, waarop het gezicht een flink deel van het beeld vult. Vermijd uitsneden uit groepsfoto's: het gezicht is daar te klein, en de resolutie is niet genoeg voor een vergroting. Een rustige achtergrond, zacht licht, en een moment waarop hij op zichzelf leek — niet per se de recentste foto.
Vraag de familie om haar mening voordat u bestelt. Dit is het beeld dat iedereen jarenlang ziet als hij langskomt.
Moet u toestemming vragen?
Meestal wel. Het graf blijft van de begraafplaats, en vrijwel elke begraafplaats heeft een reglement dat zegt wat er op een grafmonument mag worden aangebracht. Sommige vragen vooraf toestemming voor elke wijziging, andere leggen precies vast wat mag. Of een medaillon of een QR-code daaronder valt, verschilt per begraafplaats. Het eenvoudigst: vraag het de beheerder vóór u iets laat plaatsen, of laat de steenhouwer het regelen, die de plaatselijke regels kent.
Staat de urn thuis, dan geldt geen reglement: u beslist zelf.
Eén foto, of alle foto's
Het medaillon en de gravure laten een gezicht zien. De QR-code laat een leven zien: de kinderfoto's, de vakanties, de opgenomen stem, wat de naasten er in de loop van de jaren aan toevoegen. Veel families doen allebei — een portret op de steen, en de rest achter de QR-code.
Bij forevr begint het eenvoudigste pakket, Souvenir, bij € 19, eenmalig: een gedenkpagina voor 50 foto's en drie identieke QR-stickers om zelf te plakken, met 10 jaar garantie, gratis vervanging inbegrepen. De pakketten Heritage (€ 39) en Eternite (€ 89) voegen video's en geluidsopnamen toe, en verlengen de garantie tot 20 en 30 jaar.
