Veda konuşması örneği

Cenaze namazı kısadır ve baştan sona belirlidir; içinde bir yakının konuşmasına yer yoktur. İmamın cemaate sorduğu «Merhumu nasıl bilirdiniz?» sorusu ve cemaatin verdiği cevap, çoğu zaman o törende merhum için topluluk önünde söylenen tek sözdür. Bir yakının uzun uzun konuşması daha çok başka yerlerde olur: taziye sırasında evde ya da taziye evinde, yedisinde veya kırkında okutulan mevlitte, bir dernekte, okulda ya da iş yerinde düzenlenen anma töreninde, cemevindeki cem töreninde, dinî olmayan cenaze törenlerinde ve yurt dışındaki törenlerde. Bu araç bu ikinci grup için bir metin hazırlar.

Üç dakika iyi bir hedef, dört dakika üst sınır. Türkçe ekli bir dil olduğu için bu, Batı dillerine göre daha az kelime eder: aşağı yukarı 250 ile 350 kelime, yani bir sayfa. Yas tutan bir topluluğun dikkati çabuk dağılır, aynı gün birkaç kişi konuşabilir ve kısa bir metin insanı gerçekten önemli olanı seçmeye zorlar. Araç bu uzunluğu hedefler ve metnin sesli okunma süresini size yazar; kâğıdı elinizde tutun, çünkü ezberlenmiş bir metin o gün yarısında durur.

Miras, para, aile içindeki eski anlaşmazlıklar ve hastalığın ayrıntıları topluluk önünde söylenmez. Merhumun kendisinin gizli tuttuğu şeyler de söylenmez; bir konuşma, kimsenin duymasını istemediği bir şeyi açık etmek için uygun yer değildir. Övgüyü abartmamak da önemlidir: dinleyenler o kişiyi tanıyordu ve tanımadıkları bir portre bütün metni boşa düşürür. Dinî bir ifade kullanmak isteyip istememek ailenin kararıdır — bu araç metne kendiliğinden hiçbirini eklemez.

Hayır. Her cümle elle yazılmış kalıplardan gelir ve sizin yazdığınız şey olduğu gibi aktarılır, hiçbir zaman yeniden ifade edilmez. Merhum hakkında hiçbir şey uydurulmaz: bir tabutun önünde okunacak metin yaklaşık olamaz. Metin tarayıcınızda oluşur ve yazdıklarınız bize gönderilmez.

O alanı boş bırakın; metin tutarlı kalır, yalnızca kısalır. Ama önce en küçük şeylere bakın: bir alışkanlık, tekrar ettiği bir cümle, bir el hareketi, telefonu her zaman aynı sözle kapatması. Akılda kalan konuşmalar neredeyse hiçbir zaman büyük bir olayı anlatmaz. Aile içinde sormak da işe yarar: çoğu zaman bir başkasının hatırladığı küçük bir ayrıntı, sizin aradığınız anıyı geri getirir.